ЖАЗЫЛЫМ 11-тапсырма. Берілген сөз тіркестерін көсемше тұлғасына айналдырып, сөйлем
құра.
Шымылдық ашыл, әншілікті үйрен, бейнесін ойна, режиссермен ақылдас,
ықыласқа бөленуге тырыс, ілтипат білдір, театр саңлағына айнал.
Үлгі: Шымылдық ашылып, қойылым басталды.
1. Шымылдық – бұл сөз сөйлемнің негізгі субъектін белгілейді. С.о.: жас шымылдық, оқушылардың шымылдығы.
2. Ашыл – бұл сөздің негізгі себептікін белгілейді. С.о.: шымылдық ашыл, әртүрлі шымылдықтар ашылады.
3. Әншілік – бұл сөздің негізгі мазмұнын белгілейді. С.о.: әншілік үйрету, әншілік жаттығу.
4. Бейне – бұл сөздің негізгі құндылықты белгілейді. С.о.: әншілік бейнесі, бейне топтау.
5. Режиссер – бұл сөздің негізгі мақсатты белгілейді. С.о.: режиссермен ақылдас, режиссердік идеялар.
6. Ықылас - бұл сөздің негізгі өсімдікті белгілейді. С.о.: ықыласқа бөлну, ықылас мәселелер.
7. Ілтипат – бұл сөздің негізгі алмасуышты белгілейді. С.о.: тілге ілтипат қарсыласу, ілтипатты қолдау.
8. Театр саңы – бұл сөздің негізгі түрлілікті белгілейді. С.о.: театр саңына айналу, театр саңында жатыр.
Сөйлеміміздің құрылымы:
Шымылдық ашыл, әншілікті үйрен, бейнесін ойна, режиссермен ақылдас, ықыласқа бөленуге тырыс, ілтипат білдір, театр саңына айнал.
Шымылдық сөзіміз сөйлемнің екінші сөзі болып табылады, себебі шымылдық сөзі – "ашыл" сөзіне, әртүрлі шымылдықтар ашылуына айналмас.
Әншілік сөзіміз сөйлемнің үшінші сөзі болып табылады, әншілік сөзі оқушыларға әндер үйретумен айналмас.
Бейне сөзіміз сөйлемнің төртінші сөзі болып табылады, себебі әншілік бейнесі ойнаумен, бейнемен ойынданумен айналмас.
Режиссер сөзіміз сөйлемнің бесінші сөзі болып табылады, себебі режиссермен ақылдас сөйлемге, идеяларды режиссерге айналмас.
Ықылас сөзіміз сөйлемнің алтыншы сөзі болып табылады, себебі сөйлемде ықыласқа бөлме тұратын сын жоқ.
Ілтипат сөзіміз сөйлемнің жетінші сөзі болып табылады, себебі сөйлемде сөйлемні жасайтын кісі ілтипатты қолдау көрсетілмейді.
Театр саңы сөзіміз сөйлемнің сегізінші сөзі болып табылады, себебі сөйлемде театр саңына айналмас.
Таким образом, наш сөйлем гласит: "Шымылдық ашыл, әншілікті үйрен, бейнесін ойна, режиссермен ақылдас, ықыласқа бөленуге тырыс, ілтипат білдір, театр саңына айнал", что можно перевести на русский язык как "Открой желание, учись искусству, играй в театр, общайся с режиссером, стремись к сотрудничеству, проявляй инициативу, соответствуй театральному окружению".