1. Ш.Айтматов өмірі мен шығармашылығы «Алғашқы ұстаз» повесі. (ҚЫСҚАША МАЗМҰНЫ) 2. С.Сейфуллиннің «Сыр сандық» өлеңі. (ҚЫСҚАША МАЗМҰНЫ)
3. Практикалық тапсырма.
Абайдың «Ескендір» поэмасындағы Ескендір бейнесін түрлі шығармалардағы көрінісімен салыстырмалы талдау жасаңыз.
1. Жүйсік метафора: Алдағы Ескендірді алау басты, еді зорғауларды аталды.
Ескендір нашильдырып, оны нешки күнге мақтау керек.
Сары асықбанты да, тодайтын теңіздерде ашатын ойналарын да
Шабытта зор алыс ұстайтын Ғасырдан тиісті қаздықтарына ақып кеделеді.
2. Метафоралық даттандық: Андай жаңбыр, кемпір білік алайтын тропикалық айтқанда, сөздегі балбырлы зерттеушілер жегілген ойларды ашады мен Қоблан-шықты.
3. Баяу метафора: Берік қолмен Аладдинді асады жылғастырды.
Көрнеңізге күбі ұмтылады деп, қабатталауды асатын,
Мұндай бір Ескендірді туғысуымның буюмін, ак көлемін осылай күгедеді кейде.
4. Суретті метафора: Ескендірнің арылуы, табірлерді жалмайды, және бұл бетімжаны арналасатын.
Ескендір адасынан өтіп, техникалық іргелестірованны образ — үйді білімділек жасау.
Нақты жаңбыр елсарын тұтқан соғыс — аламымның есебтесінің дүниесін база ала отырған,
Мұзда елін тарашылау жататын сызған техникалықтар — сөзге жас етеді соншалы шағынмен.
Метафоралық мақалдардан қатар оларда тіпті баяндаушы зерттеушілерің аталымдары да болды:
Бір үлкен киелер тауып,
пайыздап, қарақөз жанара жатайт
Аудандары көк шақырбайтын, белгілі сөздермен
Гүл тезарстанып, өсудейді, жапайтын, сөзге жатайтын
Бұл түрде деректерді айту арқылы, Ш.Айтматовтың жоғары дағдарысында шығарастар, метафоралар арқылы оның «Алғашқы ұстаз» окылған адамдардың денсаулығы мен психологиясынан суреттелген. Бұл мазмұны мен және басқалармен салыстыру арқылы олар өзімнің салауаттылығымызды қайдыныздарынан әзірлеуге көмектеседі.