3- Тапсырма Жинақтау . « Әдебиет лотосы » әдісі арқылы мағыналық картаны толтыру Шығарманың Авторы Жанры Тақырыбы Тәрбиелік аты мәні « Синквейн » әдісі арылы « Ана тілі » сөзіне бес жолды өлең жазу . 1. Зат есім 2. Сын есім 3. Етістік 4. Сөйлем 5. Синоним
Жинақтау шешімі арқылы, «Әдебиет лотосы» әдісін пайдалана отырып, «Ана тілі» сөзіне бес жолды өлең жазу үшін, бізге нөмір бирнен беске дейін зат есімдерді, сансыздарды, етістіктерді, сөйлемдерді және синонимдерді анықтау қажет болады.
1. Зат есім: Зат есімдер атауынан зат синоним болуды қандай білесіз бе? Мына өлеңнің мәтінін оқып, зат есімдерді анықтау үшін осы синонимдерден таңдауымыз керек:
- Әдебиеттен
- Лотостан
- Әдістен
- Мағыналықтан
- Картадан
Мәліметтердің барлығы Жинақтаудың «Ана тілі» сөзімен байланысты сөйлемдерін тіркеу үшін есептеп отырамыз.
2. Сын есім: Аяқталу-тәлім процесіне қолжетімділік жасау үшін, сын есімдерді анықтау қажет болады. Мына өлеңнің мәтінін оқығаннан кейін, сын есімдерді анықтау үшін сөздерді табамыз, сондай-ақ этистіктерді есептеп отырамыз.
3. Етістік: Етістіктер жазбаларды жоғары деңгейлі, маңызды тақырыптармен байланысты мәтінге әсер ететін сөздер. Мына өлеңнің мәтінін оқығаннан кейін, етістіктерді анықтау үшін етістіктердегі сөздерді табамыз.
4. Сөйлем: Жинақтаушы мәтіндегі жарнама, іздену немесе мағынасы бар сөйлемдерді табу үшін осылай мәтіндегі ойындары табылып, өзара байланысына қарап, бір түрлі сөйлемдерді анықтау үшін мәтіндегі сөйлемдері белгілі аталғанда, ойын сөйлемдерін табамыз.
5. Синоним: Сізге белгіленген сөзге тендік басқа сөнымдарды табу үшін бұл дайындалған сөзді синоним жасырамыз.
Сондай-ақ өлеңнің барлық тапсырмаларын орындау үшін, мәтіндегі сөздерді барлық нөктелерге бөліп, қажетті мәліметтерді анықтау керек. Осы процесті тезірек жасаймыз:
1. Мәтіндегі сөздерді анықтау үшін мәтінді оқып, зат есімдерді, сын есімдерді, етістіктерді, сөйлемдерді және синонимдерді табамыз.
2. Тапсырманың мақсатын түсіну үшін мәтінді оқып, мәтіннің барлық ойындарын белгілеп (сілттеме, сүйіндергіш сөздер ж.б.), ойын сөйлемдерін табамыз.
3. Тапсырманың талдаушысын жарнамалау үшін мәтінді оқып, жарнама, іздену немесе мағынасы бар сөйлемдерді табамыз.
4. Барлық нөктелерге бөлу үшін мәтіндегі сөздерді қажетті көрсеткіштермен белгілеп, мәтіндегі қажетті бөлмелерді жайлы анықтау жасау керек.
Мағыналық картаны толтыру тапсырмасы арқылы, сыныпқа «Ана тілі» сөзіне бес жолды өлең жазу процесін түсіндірдік. Бұл да оқушыларға, тексерушіге, аналық мурасқа, зерттегішке немесе оқушы жетекшілігін белгілеуіне көмек көрсетеді.
1. Зат есім: Зат есімдер атауынан зат синоним болуды қандай білесіз бе? Мына өлеңнің мәтінін оқып, зат есімдерді анықтау үшін осы синонимдерден таңдауымыз керек:
- Әдебиеттен
- Лотостан
- Әдістен
- Мағыналықтан
- Картадан
Мәліметтердің барлығы Жинақтаудың «Ана тілі» сөзімен байланысты сөйлемдерін тіркеу үшін есептеп отырамыз.
2. Сын есім: Аяқталу-тәлім процесіне қолжетімділік жасау үшін, сын есімдерді анықтау қажет болады. Мына өлеңнің мәтінін оқығаннан кейін, сын есімдерді анықтау үшін сөздерді табамыз, сондай-ақ этистіктерді есептеп отырамыз.
3. Етістік: Етістіктер жазбаларды жоғары деңгейлі, маңызды тақырыптармен байланысты мәтінге әсер ететін сөздер. Мына өлеңнің мәтінін оқығаннан кейін, етістіктерді анықтау үшін етістіктердегі сөздерді табамыз.
4. Сөйлем: Жинақтаушы мәтіндегі жарнама, іздену немесе мағынасы бар сөйлемдерді табу үшін осылай мәтіндегі ойындары табылып, өзара байланысына қарап, бір түрлі сөйлемдерді анықтау үшін мәтіндегі сөйлемдері белгілі аталғанда, ойын сөйлемдерін табамыз.
5. Синоним: Сізге белгіленген сөзге тендік басқа сөнымдарды табу үшін бұл дайындалған сөзді синоним жасырамыз.
Сондай-ақ өлеңнің барлық тапсырмаларын орындау үшін, мәтіндегі сөздерді барлық нөктелерге бөліп, қажетті мәліметтерді анықтау керек. Осы процесті тезірек жасаймыз:
1. Мәтіндегі сөздерді анықтау үшін мәтінді оқып, зат есімдерді, сын есімдерді, етістіктерді, сөйлемдерді және синонимдерді табамыз.
2. Тапсырманың мақсатын түсіну үшін мәтінді оқып, мәтіннің барлық ойындарын белгілеп (сілттеме, сүйіндергіш сөздер ж.б.), ойын сөйлемдерін табамыз.
3. Тапсырманың талдаушысын жарнамалау үшін мәтінді оқып, жарнама, іздену немесе мағынасы бар сөйлемдерді табамыз.
4. Барлық нөктелерге бөлу үшін мәтіндегі сөздерді қажетті көрсеткіштермен белгілеп, мәтіндегі қажетті бөлмелерді жайлы анықтау жасау керек.
Мағыналық картаны толтыру тапсырмасы арқылы, сыныпқа «Ана тілі» сөзіне бес жолды өлең жазу процесін түсіндірдік. Бұл да оқушыларға, тексерушіге, аналық мурасқа, зерттегішке немесе оқушы жетекшілігін белгілеуіне көмек көрсетеді.