dianasmertiyk

15.09.2022 19:14 •  Қазақ тiлi

4-тапсырма. Мәтінді мәнерлеп оқып, ат қой. Қазақ салтында өздеріне қойдың басын тартқан ақсақалдар
мен үлкен кісілер балаларға игі мақсатпен құлақ, көз, таңдай, тіл
береді.
Құлақ беру. Бата жасап, бас ұстаған қариялар, алдымен, бастың
езуінен бір кесіп алып өзі ауыз тиген соң, бастың оң жақ құлағын
кесіп, үйдегі жасы ең кіші балалардың біріне: «Мә, балам, құйма-
құлақ бол, сөз тыңда, үлкендердің лебізін жерге тастамайтын аза
мат бол», - деп береді. Міне, бұл «құлақ беру» деп аталады.
Көз жегізу. Әдетте білікті, төрбиелі үлкен кісілер «көреген бол-
сын, әділ болсын» деген ниетпен, бастың екі көзін алып, өзі қалаған
балалардың біріне: «Көреген бол, қара қылды қақ жарар әділ бол,
халқыңа алаламай тең қара» деп ұсынады. Қазақ халқы екі көзді
бір адамға береді. Екі көзді екі адамға берсе, алакөз болады немесе
әділдіктен тайып, бұра тартады деп қарайды.
Тіл жегізу. Әдетте көреген қариялар мен тәлімгер өжелер
көмекейін тілден бөліп алып, тілді-жақты болсын деген бір балаға:
«Мө, балам, үлкендердің тілін ал, жезтаңдай шешен бол!» деп
тілді беріп жегізеді. Міне, бұл «тіл жегізу» деп аталады. ​