Ұжымдастыру барлық қазақ еліне үлкен зардаптар әкелді. Ұжымдастырудың кесірінен аштыққа шыдамай көп адам қырылды. Тағы қазақ халқының бір бөлігі жер аударуға тура келді. Ауылшаруашылығы тоқтады. Осылардың бәріне қорытынды жасасақ ұжымдастырудың зардаптары керісінше өте көп болды. Қазақ елі ұжымдастырудан қатты қиыншылық көрді!
