amurti

09.05.2020 10:21 •  Қазақ тiлi

1-тапсырма Мәтінді оқып, сұрақтарға жауап беріңіз. (36)
Домбыра қазақ халқының өте ерте және кең тараған, нағыз табиғи ұлттық
музыкалық аспабы. Көне Шумер тілінен аударғанда «кішкене садақ» деген мағына
береді. Қос ішекті шертіп ойнайтын музыкалық аспап ішекті, шертпелі аспаптар
тобына жатады. Аспап әр түрлі үлгіде ағаштан ойылып жасалады. Тоғыз, он бір, он
төрт, жиырма төрт пернесі болады. Күй арнайы құлақтарымен келтіріледі. Аспап үні
қоңыр, құлаққа жағымды әрі жұмсақ болып келеді.
Домбыра - сан ғасырлардан бері сырын сақтаған, қазақ даласында кеңінен танымал
аспап. Дегенмен домбыра әр аймақта әртүрлі болып келеді. Солтүстік, орталық,
оңтүстік аймақтарда домбыра көлемі шағын, жеті-тоғыз пернелі болса, Батыс
Қазақстан аумағында кездесетін домбыра шанағы жұмыр, мойны ұзын, он екі, он төрт
пернелі болып келеді. Домбыра аспабының негізгі екі түріне байланысты аспапта күй
орындаудың екі түрі «төкпе» мен «шертпе» қағыстары қалыптасқан. Сазды күйлер
Арқа өңірінде, ал төкпе күйлер батыс аймақтарда кең таралған.
Домбыра аспабының екі ішекті түрінен басқа үш ішекті, қос жақты, кең шанақты,
шіңкілдек немесе «Балақай домбыра» деген түрлері бар. Домбыра аспабында
халық күйлерін
емес, ,
батыс
классикалық
Шығармаларын, танымал туындыларын орындауға болады.
ғана
және
ШЫҒЫС
Сұрақтар:
1.Домбыра қандай аспап?
2.Домбырада күй ойнаудың қандай қағыстары аталады?​