2 -тапсырма. Түсіндірме сөздіктен «ақша маңдай», «ақша бет», «шаһбаз», «хор қызы» деген сөздерді қарап, мағынасын түсініңдер. Сол сөздерді пайдаланып, сөз тіркесін құраңдар. Казахи не скопируйте у других
2 -тапсырма. Түсіндірме сөздіктен «ақша маңдай», «ақша бет», «шаһбаз», «хор қызы» деген сөздерді қарап, мағынасын түсініңдер. Сол сөздерді пайдаланып, сөз тіркесін құраңдар.
Түсіндірме сөздік, сондай-ақ сөздік, сөздерді мағынасымен анықтауға, сипаттауға арналған сөздікті атайды. Сол сөздіктен бірнеше сөздер қарап алып, мағынасын түсінуге тырыссаңыз, қосымша тіркес алып, анықтама анықтауға болады.
1) «Ақша маңдай» деген сөз. «Ақша» сөзі оқ түске толулған бумаж, шынайы ақ жапсырма деген мағынасын береді. Бірақ, ішін маңыздыретін «маңдай» сөзі болып табылады. «Маңдай» деген сөзде, «менің»-нің көмегімен өзімнің мәліметін, білімімді беруге, жас пайдаланушыларға арналған деректерді тасымалдауға, тегіндейтін бағамен келісу кеңістігіне, ішіндеемде жүйелерді жазуға, бағалауға көмекші болуын маңайлау мақсатымен пайдаланылады. Шынайы, ақ жапсырма, бумажды пайдаланушының мәліметін жасауға көмектесетін мәтінді өңдеуге жатады. Сондықтан, «ақша маңдай» деген оқ түске жапсырма, бумажға басқа арқау болған жазба.
2) «Ақша бет» деген сөз. «Ақша» сөзі оқ түске толулған бумаж, шынайы ақ жапсырма деген мағынасын береді. Бірақ, «бет» деген сөзде, мәтінді қосу, түзу, білгілеуге арналған жерден анықталады. Сондықтан, «ақша бет» деген оқ жапсырма, бумажға мәтінді жазуға арналған мөлшерлі жазба.
3) «Шаһбаз» деген сөз. «Шаһбаз» деген сөзде, «шаһ» кітапша, кітап деген мағынасын береді. Бірақ үйлеспеушілікпен «баз» сөзі біріктірілген. «Баз» деген сөз, кітаппен қолданылатынкі рәсімдер, есептер, жазылымдар, жобалықтар, сұрауларды, анықтамаларды біріктіруге арналған сөз. Абай жолы кітапшасы, Аристотельдік физикалық кітап деген мағынасына келесі жасақтамалар орындауға көмекші болуын анықтау мақсатымен пайдалану арқылы «шаһбаз» деген сөз кені бағыттауда, белсенділікпен әдепкі бірлескенін ұстанады.
4) «Хор қызы» деген сөз. «Хор» деген сөзде, «хор» менің, маған деген мағынасын анықтайды. Бірақ үйлеспеушілікпен «қызы» сөзі анықтама, билет, мәлімет, сұрау, нұсқа есеп курсі, сабақ жазба, пайдаланыстық өнімдер, шет тілдерін оқытуладың жазылуы мен басқа кездесулерге берілетін мәліметтерді қосуда пайдаланылады. Бұл сөз үйлеспеушілік барысында өзін анықтайтын «өзімнің» деп, «маразматты» қабылдайтын «қызы» деген мағынасын береді.
Сол сөздерді пайдалану арқылы, сіз сөз тіркесінің тоқымаш мағынасын, нақты мағынаны, мәтінге берілетін қосымша ақпаратты түсінуге болады. Осылайша оқушыларыңыздың мәтінді түсінуіне көмек көрсете аласыз.
Түсіндірме сөздік, сондай-ақ сөздік, сөздерді мағынасымен анықтауға, сипаттауға арналған сөздікті атайды. Сол сөздіктен бірнеше сөздер қарап алып, мағынасын түсінуге тырыссаңыз, қосымша тіркес алып, анықтама анықтауға болады.
1) «Ақша маңдай» деген сөз. «Ақша» сөзі оқ түске толулған бумаж, шынайы ақ жапсырма деген мағынасын береді. Бірақ, ішін маңыздыретін «маңдай» сөзі болып табылады. «Маңдай» деген сөзде, «менің»-нің көмегімен өзімнің мәліметін, білімімді беруге, жас пайдаланушыларға арналған деректерді тасымалдауға, тегіндейтін бағамен келісу кеңістігіне, ішіндеемде жүйелерді жазуға, бағалауға көмекші болуын маңайлау мақсатымен пайдаланылады. Шынайы, ақ жапсырма, бумажды пайдаланушының мәліметін жасауға көмектесетін мәтінді өңдеуге жатады. Сондықтан, «ақша маңдай» деген оқ түске жапсырма, бумажға басқа арқау болған жазба.
2) «Ақша бет» деген сөз. «Ақша» сөзі оқ түске толулған бумаж, шынайы ақ жапсырма деген мағынасын береді. Бірақ, «бет» деген сөзде, мәтінді қосу, түзу, білгілеуге арналған жерден анықталады. Сондықтан, «ақша бет» деген оқ жапсырма, бумажға мәтінді жазуға арналған мөлшерлі жазба.
3) «Шаһбаз» деген сөз. «Шаһбаз» деген сөзде, «шаһ» кітапша, кітап деген мағынасын береді. Бірақ үйлеспеушілікпен «баз» сөзі біріктірілген. «Баз» деген сөз, кітаппен қолданылатынкі рәсімдер, есептер, жазылымдар, жобалықтар, сұрауларды, анықтамаларды біріктіруге арналған сөз. Абай жолы кітапшасы, Аристотельдік физикалық кітап деген мағынасына келесі жасақтамалар орындауға көмекші болуын анықтау мақсатымен пайдалану арқылы «шаһбаз» деген сөз кені бағыттауда, белсенділікпен әдепкі бірлескенін ұстанады.
4) «Хор қызы» деген сөз. «Хор» деген сөзде, «хор» менің, маған деген мағынасын анықтайды. Бірақ үйлеспеушілікпен «қызы» сөзі анықтама, билет, мәлімет, сұрау, нұсқа есеп курсі, сабақ жазба, пайдаланыстық өнімдер, шет тілдерін оқытуладың жазылуы мен басқа кездесулерге берілетін мәліметтерді қосуда пайдаланылады. Бұл сөз үйлеспеушілік барысында өзін анықтайтын «өзімнің» деп, «маразматты» қабылдайтын «қызы» деген мағынасын береді.
Сол сөздерді пайдалану арқылы, сіз сөз тіркесінің тоқымаш мағынасын, нақты мағынаны, мәтінге берілетін қосымша ақпаратты түсінуге болады. Осылайша оқушыларыңыздың мәтінді түсінуіне көмек көрсете аласыз.