ivandawidov

26.03.2021 18:22 •  Қазақ тiлi

1-тапсырма Мәтінді мұқият оқып, сұрақтарға жауап беріңіз.
Қызыл кітап – қауіптің дабылы және тірі табиғатты сақтау үшін күрестің нышаны. 1948 жылы дүниежүзінің ғалымдары халықаралық табиғатты қорғау одағын құрды. Бұл одақ жойылып бара жатқан жануарлар туралы тұңғыш кітап шығарды. Кітап деректердің «Қызыл кітабы» деп аталады. «Қызыл кітап» деген атауды ағылшын зерттеушісі Питер Скотт ұсынды.
«Қызыл кітапқа» құлан, арқар, дуадақ, сонымен бірге барыс, аққу, бүркіт, бірқазан, тырна, қызыл қасқыр, жабайы қызғалдақ т.б. аңдар мен құстар, өсімдіктер кіреді. Бүгінгі күні Қазақстанның «Қызыл кітабына» балықтар, қосмекенділер, жорғалаушылар, құстар, сүтқоректілер, өсімдіктер енгізілді.
Қызыл кітапқа мәңгілікке жойылғандар жазылады. Олар дронт, қанатсыз гагара, кезбе көгершін, мамонт. Жойылып кету қаупі бар жануарлар мен өсімдіктер қорықтарда қорғалып, сақталады.
Біздің табиғатымыз өте бай. Бірақ оның байлығы шексіз емес, сондықтан оларды қорғау, сақтау керек! Қазақстанда он қорық бар. Олар: Ақсу-Жабағылы, Барсакелмес, Үстірт, Наурызым, Қорғалжын, Батыс Алтай, Алматы, Марқакөл, Алакөл, Қаратау.

1. 3-абзацта не туралы айтылған?
А) жануарлар жайлы кітап шығару туралы с) табиғатта аз кездесетін жануарлар туралы
В) жануарлар дүниесі туралы д) табиғатты қорғау туралы

2. «Қызыл кітапқа» енген жануарды белгілеңіз?
А) қасқыр с) аю
В) бірқазан д) дуадақ

3. Қазақстанда қанша қорық бар?
А) 9 с) 7
В) 8 д) 10

4. Мәңгілікке жойылып кеткен жануарды белгілеңіз.
А) мамонт с) жабайы қызғалдақ
В) дуадақ д) тауық

2-тапсырма.
Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпараттырды анықтап, өз ойыңызды білдіре отырып жазыңыз. Сөз саны: 40-50 сөз


3-тапсырма.
Төмендегі сөздердің синонимин, антонимін, көп мағыналы сөздер және омонимін тауып, жазыңдар.
Антонимдер Синонимдер
Биік- Тамақ -
Ыстық - Сабырлы -
Көңілді - Амандасу -
Алыс - Әдемі -
Көп - Ұстаз -
Жылдам - Жылдам -

Көп мағыналы сөздер Омонимдер
Бас, көз Қара, айт, алма