исл5

10.03.2023 02:07 •  Қазақ тiлi

Мәтінді мұқият тыңдаңыз және сұрақтарға жауап беріңіз. Сұрақтар: 1.Неге түлектерқажеттікәсіптүрлеріненхабарсыз?
2.Бұл проблема қалайшешімінтаппақ?
3.Салтанат неліктен бос жүр?
4.Неге ЖОО-нынбітіргенжастардыңжұмысжасауғаниетіжоқ?
Мәтін:
Мектеп түлектеріне мамандықтаңда удабағыт-бағдар беретін нұсқаулық Қазақстанда жоқ. Сол себептенжастарбүгіндеқандаймамандықтыңсұранысқаиеекеніненбейхабар.
Оларжылсайынқаймамандықтыңқажетсіздептанылғанын, жойылыпкеткенін, заманталабына сай қандайжаңамамандықтардыңпайдаболы анынбілмейдідеугеболады.
Ендібұлмәселешешіледі. Алдағы бес жылдасұранысқаиеболатынжаңа 100 мамандықжайлы энциклопедия жарықкөреді.
Салтанат біржылданберімамандығыбойыншажұмыстабаалмайжүр. Олжоғарыоқуорнын биология пәнініңмұғалімімамандығыбойыншатәмамдаған.
– Өзімтаңдадым. Мамандығымдыжақсыкөремін. Бірақболашақтасұранысқаие бола ма, жоқ па, оны ойламаппын. Ауылмектебінбітіргендіктеншығар, көпмамандықтүрлерібарынбілмеппін. Оқудыбітіргенкездемамандығыма сай тез жұмыстабамындепойлағанмын. Бірақ, міне, біржылболды, әліжұмыссызбын. Түйіндемемдіарқалапқаншажергебардым. Мектептердебұлпәнбойыншаорынтолық, сағатжоқдепшығарып салады. Ендібасқасаладанжұмысіздестірудіойлапотырмын, – дейді Салтанат.
Қазақстандажоғарыоқуорындарындатаңдаукөп. Алайдажастүлектердіңкөпшілігітегіноқуде алайтынмамандықбойыншаоқуғатүспейді. Қалағанмамандығынмеңгермегенсоң, қолында дипломы болғанымен, жұмысістеугеқұлқыболмайды.
«Ұрпақтағдыры – білім» қозғалысыныңжетекшісіЕрсайынныңесебінше, мектепбітірушілердің 20-30 пайызығанамамандықтыдұрыстаңдайды.
Тағыбірүлкен проблема: қолына диплом алғандардың 90 пайызыөзмамандығына сай жұмыстабаалмайды.
– Қазақстандамамандықтарғаталдаужасалмайды. Ал түлектер тек грантқаиеболудыойлайды. Олмамандыққасұраныс бар ма, бітіргенсоңжұмыстабааладыма, оны ойламайды. Мектептердекәсіптікбағдар беру жағықарастырылмағандықтан,оқушылардыңқолындамамандықтартуралыақпаратжоқ, түкхабарсыз.
Арнайызерттеужүргізбедік, бірақжылдажоғарыбілімалғанжастардың 10-20 пайызығанаөзмамандығыменжұмысқатұратынышындық. Қалғаныақша табу үшінқұрылысқа, күзеткеорналасады, – дейдіЕрсайын.